विश्वका महिलाले मुक्तिका लागि गरेको संघर्षको सम्झना गर्ने दिन। आज हरेक वर्षझैँ यस वर्ष पनि विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक नारी दिवस बनाइँदै छ। हरेक विषयसँग जोडिएको इतिहास हामीले बिर्सनुहुँदैन ।

श्रमिक महिलाहरुबाट सुरु भएको आन्दोलन ८ मार्चको मर्मलाई समाजवादी अग्रज महिलाले आत्मसात मात्रै गरेनन्, नेतृत्व नै गरेर अगाडि बढे । नेपालको सन्दर्भमा चर्चा गर्दा विशेष गरी वामपन्थी महिलाहरुले ८ मार्चलाई स्थापित गर्न नेतृत्वदायी भूमिका खेले । साधना प्रधान, सहाना प्रधान, मोतिदेवी श्रेष्ठ जस्ता कम्युनिस्ट आन्दोलनका पहिलो पुस्ताका महिला नेताले ८ मार्चालाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसका रुपमा स्थापित गरे ।

कुनै पनि आन्दोलन राजनैतिक दर्शनसंग अन्योन्याश्रित रुपमा जोडिएको हुन्छ । त्यसैको मार्गदर्शनमा जीवन र जगतलाई हेर्ने वर्गिय दृष्टिकोण पनि बन्दछ । ८ मार्च पनि समाजवादी आन्दोलनको जन्मसंगै स्पष्ट वर्गिय दृष्टिकोण वा माक्स्रवादी लेनिनवादी दर्शनलाई मानेर समाजवादी महिलाहरुले थालनी गरेको महिला आन्दोलन हो । यो आज क्रमश विश्वव्यापी बन्दै गएको छ भने महिलाहरुको संघर्ष र एकता पनि बलियो हुँदै गएको छ ।

विज्ञापन

८ मार्चलाई विश्वभरी विभिन्न महिला समुदायले अनेकौं रचनात्मक कार्यक्रमहरुका साथ मनाउँदै आएका छन । जुन वेला अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसको थालनी गरियो त्यतिवेला महिलाहरुको समस्या जस्तो थियो आज पनि केही भिन्न तर मात्रात्मक रुपमा उस्तै उस्तै छन् त्यो घट्नुभन्दा पनि विभिन्न स्वरुपमा बढ्दै गएको छ । श्रमिक महिलाहरु अधिकारको पक्षमा जसरी आवाज बुलन्द गरेका थिए त्यसको सान्दर्भिकता वर्तमानमा अझ बढेको छ ।

२१औँ शताब्दीलाई विज्ञान प्रविधिका साथै महिलाको युग पनि भन्ने गरिन्छ । तर, हरेक परिवर्तन र विकासका सहयात्री महिलालाई लैंगिकताका आधारमा विभेद गरिनु अमानवीय मात्र होेइन, मानव विकासको क्रमलाई पनि पछाडि धकेल्नु हो । जस्तो मनुस्मृतिमा जहाँ महिलाको सम्मान, इज्जत हुन्छ त्यस परिवारमा ईश्वरको वास हुन्छ भनिएको छ ।

यस्तै, लैंगिक समानताको अध्ययनमा स्त्रीतत्व दर्शन, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक आन्दोलनले समान अधिकार र हैसियतमा संसारभरका महिलालाई सम्मानसाथ पुरुषसरह उभ्याएको छ । तर, स्त्रीतत्व दर्शनलाई कुनै एक मात्र दर्शनमा सीमित गरिनुहुँदैन । पुरुषशक्तिसँगै महिलाशक्तिको जग सामाजिक, राजनीतिक, आर्थिक शैक्षिक धरातलमा उभिएको हुनुपर्छ ।

किनभने महिला शक्ति र समाजको सिर्जना एक–आपसमा बाँधिएका हुन्छन् । मानव उत्पत्ति र विकासक्रमलाई नियाल्ने हो भने महिला दूरदृष्टिकर्ता, मानवस्रोतको विकासकर्ता र सामाजिक संरचनाको धर्ती हो भन्ने यथार्थलाई इतिहासले प्रमाणित गरेको छ । महिला र पुरुष श्रमिकका बीचमा हुने विभेदविरुद्ध नारा लगाएर मनाउनुपर्छ र वास्तविक श्रमिक महिलाहरुले आफ्नो पर्व हो भन्ने ठानेर आफ्ना मागहरु बुलन्द गर्न पाउनुपर्छ। समिक्षा बिष्ट बुढीगंगा नगरपालिका बाजुरा